Kamu işlemleri de yargı denetimine tabidir
Bir kamu kurumunun başvuruyu reddetmesi, ruhsatı iptal etmesi veya disiplin cezası vermesi kesin olarak katlanılması gereken bir sonuç değildir. Hukuka aykırı idari işlemin iptali istenebilir. İdarenin işlem veya eylemi zarar doğurmuşsa, koşulları oluştuğunda maddi ve manevi tazminat için tam yargı davası açılabilir.
Örneğin işyeri ruhsatının iptalinde işlemi hangi makamın, hangi gerekçeyle yaptığı araştırılır. Kamu hizmeti sırasında bir taşınmaza zarar verilmesinde ise zararın miktarı ve hizmetle bağlantısı ortaya konulur. İptal talebi ile tazminat talebi farklı amaçlar taşır; biri diğerini her durumda kendiliğinden sağlamaz.
İlk bakılacak yer karar ve bildirim tarihidir
Özel süre bulunmadığında idare mahkemesinde dava açma süresi, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür. Vergi mahkemelerinde genel süre 30 gündür. İvedi yargılama veya merkezî sınavlar gibi özel konularda daha kısa süreler vardır. Her kamu uyuşmazlığına 60 gün uygulanmaz.
Kararın düzeltilmesini isteyen her dilekçe dava süresini durdurmaz. İYUK m.11 kapsamındaki başvurunun yetkili makama, dava süresi içinde yapılması gerekir. Bu yolda 30 gün cevap verilmezse talep reddedilmiş sayılır; önceden geçen günler hesaba katılarak kalan dava süresi devam eder. CİMER'e başvurmuş olmak tek başına yeterli değildir.
Dava açılması işlemi kendiliğinden durdurmaz
Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanmasının telafisi güç veya imkânsız zarar doğurması birlikte aranır. Kamu eyleminden doğan tazminatta ise dava öncesinde zorunlu idare başvurusu bulunabilir. Karar, tebligat, başvuru dilekçeleri ve zarar belgeleri, doğru mahkemenin ve başvuru takviminin belirlenmesini sağlar.
