Herkes için tek bir emeklilik koşulu yoktur
Emeklilikte sigorta başlangıcı, prim günleri, yaş ve kişinin tabi olduğu statü birlikte belirleyicidir. İşçi, bağımsız çalışan ve kamu görevlisinin koşulları her durumda aynı değildir. Birden fazla statüde hizmeti bulunan kişinin aylığının hangi statüden bağlanacağı da hizmet geçmişine göre belirlenir. SGK'da görünen kayıtların doğru olup olmadığı, başvuru öncesindeki temel sorudur.
Örneğin çalışma hayatının bir bölümünde işçi, daha sonra kendi işinin sahibi olan kişinin bütün günleri bulunabilir; ancak aylık bağlanması için yalnızca günlerin toplamına bakmak yeterli olmaz. Başlangıç tarihi, geçiş hükümleri ve statü belirleme kuralları sonucu değiştirebilir. Yaş koşulunun bazı kişiler için kaldırılmış olması da diğer şartların ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Borçlanma ve başvurunun sonucu
Borçlanma, kanunda sayılan sürelerin prim ödenerek hizmete eklenmesidir. Askerlik, koşulları taşıyan doğum sonrası süreler ve yurt dışında geçen belirli süreler buna örnektir. Çalışılmayan her boş dönem satın alınamaz. Borçlanılan sürenin hangi statüye sayılacağı ve sigorta başlangıcını değiştirip değiştirmeyeceği, borçlanma türüne göre belirlenir.
5510 sayılı Kanun kapsamında borçlanma tutarı tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir; kısmi ödeme, karşılığı kadar hizmet sağlar. 3201 sayılı Kanuna göre yurt dışı borçlanmasında ödeme süresi tebliğden itibaren üç aydır. Borçlanma ödemek tek başına aylık bağlanmasını sağlamaz; aylık için ayrıca koşulların tamamlanması ve başvuru gerekir.
SGK'nın ret veya aylık kesme işleminin gerekçesine karşı başvuru yapılabilir. Genel sosyal güvenlik ön başvurusunda özel süreler saklı olmak üzere altmış gün cevap verilmemesi ret sayılır. Eski kamu görevlilerinin tabi olduğu düzenlemelerde mahkeme ve başvuru yolu farklılaşabilir.
