Hangi ticari davalar bu kapsamdadır?
Kanunda ticari sayılan ve konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmalıdır. Menfi tespit, borçlu olmadığının belirlenmesini; istirdat, ödenen paranın geri verilmesini konu alır. Her şirket veya sözleşme anlaşmazlığı kendiliğinden bu kapsama girmez.
Örneğin bir tedarikçi ödenmeyen faturalarını ticari alacak davasıyla istemeden önce arabulucuya başvurur. Genel kurul kararının iptali gibi konusu para olmayan taleplerin yolu ve süresi ayrıdır. Tahkim veya başka alternatif çözüm yolunun zorunlu tutulduğu hallerin de özel kuralları vardır.
Başvuru ve görüşme
Başvuru, uyuşmazlıkta yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Taraflar bir çözümü kabul etmeye zorlanamaz. Ödeme tutarı, taksit günü ve teminat gibi konular açıkça konuşulabilir. Arabulucu, ticari başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu halde süreyi en fazla iki hafta uzatabilir.
Büroya başvurudan son tutanağa kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bu düzenleme, başvurudan önce bitmiş bir süreyi yeniden başlatmaz.
Son tutanak veya anlaşma
Anlaşma olmazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir. Arabulucuya hiç başvurmadan açılan dava, dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddedilir. Anlaşma sağlanırsa üzerinde uzlaşılan konularda yeniden dava açılamaz; bu nedenle ödeme ve vazgeçme hükümleri imzadan önce okunmalıdır.
Anlaşmanın doğrudan icraya elverişli olması imzalara ve kanundaki özel koşullara bağlıdır. Ticari uyuşmazlıkta avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı belge, ayrıca şerh alınmasını zorunlu kılan özel haller dışında ilam niteliğinde belge sayılır. Bu koşulları taşımayan anlaşmada icra edilebilirlik şerhi gerekebilir.
