Ortaklık, bilgi ve karar hakkı verir
Şirkette pay sahibi olmak, yalnız kâr beklemekten ibaret değildir. Ortak, kanundaki koşullarla şirket hakkında bilgi alabilir, toplantılara katılabilir ve hukuka aykırı kararlara karşı başvurabilir. Bu hakların kullanılması, şirket türüne ve talebin konusuna göre değişir.
Örneğin limited şirkette ortak, müdürden hesaplar hakkında bilgi isteyebilir. Müdürün bilgi verilmesini engellemesine karşı konu genel kurula taşınabilir; genel kurul da haksız biçimde engellerse mahkemeye başvurulabilir. Ticari sırların şirket zararına kullanılma tehlikesi gibi kanuni sınırlamalar vardır.
Karara karşı dava süresi
Anonim şirkette genel kurul kararının iptali için süre, karar tarihinden itibaren üç aydır. Aynı düzenleme limited şirkete kıyas yoluyla uygulanır. Süre kararın sonradan öğrenildiği tarihten başlatılmaz. Toplantıda bulunan pay sahibinin kural olarak olumsuz oy kullanması ve muhalefetini tutanağa geçirtmesi gerekir; usulsüz çağrı veya katılımın engellenmesi gibi durumların ayrı koşulları vardır.
Bazı ağır aykırılıklar kararın baştan geçersizliği sonucunu doğurabilir. Bunun iptal davasından farklı olması, süreyi beklemek için güvenli bir gerekçe değildir. Anonim şirkette bilgi alma talebi açıkça reddedilmişse mahkemeye başvuru süresi, reddi izleyen on gündür; cevapsız bırakma gibi diğer durumlarda kanun makul süreyi esas alır.
Ayrılmak veya zarar istemek
Yönetimde anlaşmazlık çıkması, ortağa otomatik olarak pay bedelini alıp ayrılma hakkı vermez. Limited şirkette haklı sebeple çıkma, sözleşmedeki çıkma koşulları ve ayrılma akçesi ayrı meselelerdir. Yöneticinin şirkete zarar vermesi halinde sorumluluk talebi de gündeme gelebilir. Şirket sözleşmesi, toplantı tutanakları, yazılı bilgi talepleri ve mali kayıtlar, hangi hakkın kullanılabileceğini somutlaştırır.
