Bir suç isnadıyla karşılaşınca
Karakola ifadeye çağrılmak, hakkınızda ceza davası açıldığı veya suçlu bulunduğunuz anlamına gelmez. Soruşturma, suç şüphesinin araştırıldığı aşamadır. İddianamenin mahkemece kabulünden sonra kovuşturma başlar. Bu aşamalarda avukatın savunmasını üstlendiği kişi şüpheli veya sanık; suçtan zarar gören kişiyi temsil ettiği durumda ise mağdur veya katılandır.
Şüpheli ve sanığın kendisine yöneltilen suçlamayı öğrenme, avukat yardımından yararlanma, suçlama hakkında susma ve lehine delillerin toplanmasını isteme hakkı vardır. Örneğin bir kavga nedeniyle ifadeye çağrılan kişi, olayı gösteren kamera kaydının getirtilmesini ve olayı gören tanıkların dinlenmesini isteyebilir. Gözaltı, tutuklama veya el koyma gibi işlemler de kendi koşulları ve başvuru yollarıyla ele alınır.
Suçtan zarar görenin hakları
Mağdur, şikâyetini ve delillerini savcılığa veya kolluğa sunabilir. Dava açıldığında duruşmadan haberdar olma ve koşulları varsa davaya katılma hakkı bulunur. Bir ceza davasının yürütülmesi, maddi ve manevi zararın kendiliğinden ödenmesini sağlamaz; tazminat talebinin ayrıca ele alınması gerekebilir.
Şikâyete bağlı suçlarda genel şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği günden başlayan altı aydır; dava zamanaşımı da aşılmamalıdır. Bu süre her suç için geçerli değildir. Savcılığın kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. Başvuruda, eksik bırakılan delillerin ve araştırılması istenen olayların açıkça gösterilmesi gerekir.
