Kısa cevap

Yıllık izin planlarken işe giriş tarihi, kullanılabilecek gün sayısı ve izin talebinin nasıl iletileceği birlikte kontrol edilmelidir. Bu not, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki çalışanlar içindir; farklı çalışma rejimleri ayrıca değerlendirilir.

1. Yıllık ücretli izin ne zaman doğar?

Deneme süresi dahil en az bir yıllık çalışma sonunda hak kazanılır. Aynı işverenin farklı işyerlerindeki çalışma süreleri birlikte değerlendirilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Niteliği gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik veya kampanya işleri için Kanun'daki istisna dikkate alınmalıdır. (İş Kanunu m.53–54.)

2. Kaç gün izin kullanılır?

Asgari süre, hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar olanlarda, beş yıl dahil, 14 gündür. Beş yıldan fazla ve 15 yıldan az hizmette 20; 15 yıl ve üzerinde 26 gündür. 18 yaş ve altındaki veya 50 yaş ve üzerindeki çalışanlarda süre 20 günden az olamaz. Yer altı işlerinde süreler dört gün artırılır. Sözleşmeler daha uzun izin sağlayabilir. (İş Kanunu m.53.)

3. Talep edilen tarihte kendiliğinden izne çıkılabilir mi?

Yönetmelik, izin isteğinin kullanılmak istenen tarihten en az bir ay önce yazılı bildirilmesini öngörür. Talepte tarih aralığı ve varsa ücretsiz yol izni isteği belirtilir. İşveren istenen tarihle bağlı değildir; planlamada talep ve iş durumu dikkate alınır. Talep göndermek, tek başına izin tarihinin onaylandığı anlamına gelmez. (Yönetmelik m.7–8.)

4. İzin parçalara ayrılabilir mi?

Taraflar anlaşırsa, bölümlerden biri en az 10 gün olmak üzere kullanılabilir. Hastalık, dinlenme veya başka ücretli ve ücretsiz izinler yıllık izinden düşülemez. İzin dönemindeki ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmaz. Cumartesinin otomatik olarak hafta tatili kabul edilmesi yerine çalışma düzeni ve sözleşme kontrol edilmelidir. (Yönetmelik m.6.)

5. Kullanılmayan izin işten ayrılınca ne olur?

Sözleşme sona erdiğinde hak kazanılmış ancak kullanılmamış izinlerin ücreti, sona erme tarihindeki ücret üzerinden ödenir. İzin hakkından vazgeçilememesi ile iş ilişkisinin sonunda izin ücretinin ödenmesi farklı konulardır. (İş Kanunu m.53, 59.)

6. Hangi kayıtlar saklanmalı?

İşe giriş ve çalışma süreleri, sözleşme, izin talepleri, verilen yanıtlar ve kullanılan izin günleri birlikte saklanmalıdır. İşverenin izin kayıt belgesi tutma yükümlülüğü vardır. Kayıtlar uyuşmuyorsa her hizmet yılı için hak edilen, kullanılan ve kalan günler ayrı bir çizelgede karşılaştırılabilir. (Yönetmelik m.6.)

Resmî kaynaklar

İlgili okumalar