Pay satmakla ayrı parsel satmak farklıdır
Tarım arazisindeki payın devri ile arazinin iki bağımsız parsele bölünmesi aynı işlem değildir. Payı satın alan kişi, sadece kendisine gösterilen köşenin ayrı maliki hâline gelmez. Tapudaki mülkiyet biçimi ve ortakların kullanım düzeni açıklığa kavuşturulmalıdır.
Örneğin yirmi dekar bir tarlanın yarısını almanız, iki ayrı on dekarlık tapunun oluşturulabileceği anlamına gelmez. Bölünme, arazi sınıfına ve kanuni sınırlara bağlıdır. Tarımsal bütünlük ve ilçeye göre belirlenen yeter gelirli arazi büyüklükleri, yalnız parsel alanına bakılarak karar verilmesini engelleyebilir.
Asgari büyüklük arazi türüne göre değişir
Kanundaki asgari büyüklükler mutlak, marjinal ve özel ürün arazilerinde iki hektar; dikili arazilerde yarım hektar; örtü altı arazilerinde üç onda bir hektardan küçük belirlenemez. Bunlar sırasıyla yirmi, beş ve üç dekardır. Bakanlık bölgelere göre daha yüksek büyüklük belirleyebilir. Bu rakamlar her parselin mutlaka o büyüklüğe kadar bölünebileceği garantisi değildir.
Pay devri, ifraz, taksim ve elbirliği mülkiyetini paylı mülkiyete dönüştürme işlemlerinde ilgili tarım müdürlüğünün görüşü ve özel şartlar dikkate alınır. Mevcut bir küçük parselin satışıyla yeni küçük parseller oluşturulması farklıdır.
Miras ve önalım
15 Mayıs 2014 ve sonrasındaki ölümlerde miras kalan arazinin devri, ölümden itibaren bir yıl içinde özel paylaşım yollarıyla çözülmelidir. Tamamlanmaz ve dava açılmazsa Bakanlık üç aylık ek süre verebilir.
Başka bir paydaşın payını üçüncü kişiye satmasında önalım doğabilir; sadece komşu parsel sahibi olmak güncel satışlarda tek başına bu hakkı vermez. Paydaş önalımında yeni satışlar için noter bildiriminden üç ay ve satıştan bir yıllık üst süre bulunur; 25 Aralık 2025 öncesi satışların üst süresi iki yıldır.
