Kamu kullanımı bedelsiz olmak zorunda değildir

İdare taşınmazınızı kamulaştırma yapmadan yol, park veya tesis için kullanıyorsa, koşulları oluştuğunda müdahalenin giderilmesini ya da taşınmaz bedelinin ödenmesini isteyebilirsiniz. Örneğin tarlanızın bir bölümü yol olarak açılmışsa, kullanılan alanın sınırı, tapu hakkınız ve el atmayı yapan idare belirlenir. Bedel talebi, taşınmazın ilgili kısmının idare adına geçmesini de gündeme getirir.

Taşınmaza fiilen girilmese bile uygulama imar planında kamu hizmetine ayrılarak kullanımının uzun süre engellenmesi hukuki el atma oluşturabilir. Ancak her imar sınırlaması kendiliğinden taşınmazın tüm bedelini isteme hakkı vermez.

Plan kısıtlaması ve dava yolu

Kamu hizmetine ayrılan taşınmazlarda kanun, uygulama imar planının yürürlüğünden itibaren beş yıl içinde kamulaştırma veya kısıtlılığı kaldıran plan değişikliği yapılmasını öngörür. Bu süre, malikin beş yıl içinde dava açmazsa hakkını kaybedeceği bir süre değildir. Fiilî kullanım ile yalnızca plan kısıtlaması aynı koşullarla ele alınmaz.

Kamulaştırmasız el atma bedel davaları adli yargıda görülür. İmar işleminin iptalini istemek ise ayrı bir idari dava yoludur. Tapu, planlar, geçmiş hava fotoğrafları ve fiilî kullanım kayıtları iddianın dayanağını gösterebilir.

Eski el atmalarda özel ön başvuru

9 Ekim 1956 ile 4 Kasım 1983 arasında gerçekleşen ve kanunun geçici düzenlemesine giren fiilî el atmalarda, dava öncesi idareyle uzlaşma yolu dava şartıdır. Uzlaşma sağlanamazsa uzlaşmazlık tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren üç ay içinde bedel tespiti davası açılması öngörülür. Bu özel tarih aralığı ve süre bütün kamulaştırmasız el atma taleplerine uygulanmaz. Önce el atmanın hangi tarihte ve nasıl gerçekleştiği belirlenmelidir.

Bu konudaki hukuk notları

Taşınmaz (Gayrimenkul) Hukuku alanındaki diğer konular

Resmî kaynaklar