Tapu vekâletini geri almak için nereden başlamalı?

Tapuda işlem yapması için birine verdiğiniz yetkiyi geri almak istiyorsanız vekilin onayını beklemeniz gerekmez. Noter veya konsolosluk aracılığıyla azil belgesi düzenletebilir, herhangi bir tapu müdürlüğüne bizzat başvurabilir ya da WebTapu üzerinden azil işlemi yapabilirsiniz. Fakat bu yolların kapsamı aynı değildir: Özellikle WebTapu işlemi, yalnız seçtiğiniz tek bir vekâletnameyi iptal etmek isteyenler için uygun olmayabilir.

Azil iradesini açıklamak, vekile bildirmek ve tapu sicili işlemlerinde dikkate alınmasını sağlamak birbirinden ayrı adımlardır. Hangi vekili, hangi taşınmazı ve hangi yetkiyi geri almak istediğinizi işlemden önce belirleyin.

1. Vekili neden göstermeden ve rızasını almadan azledebilir miyim?

Evet. Türk Borçlar Kanunu'na göre hukuki işlemden doğan temsil yetkisi her zaman sınırlanabilir veya geri alınabilir; vekâlet sözleşmesi de taraflardan biri tarafından tek taraflı sona erdirilebilir. Bu nedenle azil için vekilin kabulü veya belirli bir gerekçe aranmaz.

Bu hak, tarafların aralarındaki sözleşmeden doğabilecek bütün mali meseleleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kanun, uygun olmayan zamanda sona erdirme nedeniyle doğan zararın giderilmesini ayrıca düzenler. Her azilde otomatik tazminat doğduğu gibi bir sonuç çıkarılmamalıdır.

2. Tapu vekâletini nerede geri alabilirim?

Tapuda işlem yapılmasını gerektiren vekâlet bakımından üç yol vardır: noter veya konsolosluk aracılığıyla azil, herhangi bir tapu müdürlüğüne bizzat başvuru ve WebTapu üzerinden azil işlemi. Taşınmaz Alaşehir'de olsa bile yalnız o taşınmazın bulunduğu tapu müdürlüğüne gitmeniz gerekmez. Tapu müdürlüğüne şahsen başvurduğunuzda, müdürlük sizi mutlaka WebTapu'ya yönlendirmek yerine talebinizi doğrudan karşılar.

Noter veya konsolosluk yolunu seçerseniz düzenlenen azil belgesinin tapu müdürlüğüne ulaştırılması ve sicile işlenmesi aşamasını da takip edin. Yalnız elinizde azilname bulunmasıyla tapudaki kayıt sürecini aynı şey saymayın.

3. WebTapu'da yalnız bir vekâletnameyi seçip iptal edebilir miyim?

TKGM'nin 2025/6 sayılı genelgesine göre WebTapu üzerinden yapılan azil, azil tarihinden önce düzenlenmiş tüm vekâletnameleri kapsar; bu işlemin etkisi tapu sicili işlemleriyle sınırlıdır. Sistem azli sicile otomatik kaydeder. Bu nedenle yalnız bir kişiye, bir vekâletnameye veya bir taşınmaza ilişkin yetkiyi geri almak istiyorsanız kapsamı belirlenmiş bir başvuru yapmanız daha uygundur.

Buradaki “tüm vekâletnameler” ifadesini banka veya mahkeme işlemlerinin de WebTapu ile otomatik sona erdiği şeklinde okumayın. Genelge, WebTapu ve tapu müdürlüğündeki azil iradesinin yalnız tapu sicili işlemlerini kapsadığını açıkça belirtiyor.

4. Sadece bir vekili veya bir taşınmazı kapsam dışı bırakmak istiyorsam ne yapmalıyım?

Azil talebinizi dar ve açık kurun. Birden fazla vekil, vekâletname veya taşınmaz varsa hangi vekilin, hangi belgenin ve hangi taşınmazın etkileneceğini belirtin. TKGM genelgesi, tüm yetkiler geri alınmayacaksa bu ayrımların dilekçede açıklığa kavuşturulmasını istiyor.

Örneğin iki ayrı taşınmaz için yetki verdiyseniz yalnız birine ilişkin yetkiyi geri almak istediğinizi belirsiz bırakmayın. WebTapu'nun toplu kapsamı yerine, kapsamı somutlaştırabileceğiniz tapu müdürlüğü başvurusu veya uygun bir azil belgesi üzerinde durun.

5. Başvuruda hangi bilgi ve belgeleri hazırlamalıyım?

Kimliğinizi ve varsa vekâletnamenin örneğini hazır bulundurun. Tapu müdürlüğüne verilecek azil dilekçesinde vekâlet verenin adı, soyadı ve T.C. kimlik veya yabancı kimlik numarası belirtilmelidir. Kısmi azil istiyorsanız vekillerin ve taşınmazların hangilerinin kapsamda olduğunu, vekâletnamenin düzenlendiği noterliği, tarihi ve numarasını da açıkça yazın.

Belgenin aslını bulamıyorsanız noterin adını, işlem tarihini ve numarasını toparlamaya çalışın. e-Devlet'teki Kişi Vekâletnameleri Sorgulama hizmeti mevcut belgeleri belirlemenize yardımcı olabilir; sorgulama ekranını azil işleminin kendisi sanmayın.

6. Tapuya e-posta, faks veya posta göndermek yeterli mi?

Hayır. TKGM'nin tapu sicilindeki azil işlemlerine ilişkin genelgesi, kimlik tespiti ve sahteciliği önleme gerekçesiyle tapu müdürlüğüne e-posta, faks veya posta yoluyla gönderilen azil taleplerinin karşılanmayacağını söylüyor. Bizzat tapu müdürlüğüne başvuru veya WebTapu işlemini kullanın; noter/konsolosluk belgesinin tapuya iletilmesi ise genelgede ayrıca düzenlenmiş bir yoldur.

Bu, “e-postayla gönderilen her irade açıklaması hukuken yoktur” anlamına gelmez. Burada anlatılan, tapu müdürlüğünün azil kaydı için kabul ettiği başvuru usulüdür.

7. Azli yalnız tapuya bildirmem yeterli mi?

Vekili de haberdar edin ve bildirimin ulaştığını gösteren kaydı saklayın. Üçüncü kişilerin önceki yetkiye güvenmesi ihtimali bakımından ilgili kuruma bildirim önemlidir. Türk Borçlar Kanunu, yetkinin geri alındığının kendilerine bildirilmediği iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesine sınırlama getirir. TKGM genelgesi de bu nedenle tapu müdürlüklerine bildirim ve sicil kaydını düzenler.

Vekâletname aynı zamanda banka, dava veya başka kurum işlemleri için yetki içeriyorsa tapudaki azil kaydının o alanlarda otomatik işlem gördüğünü varsaymayın. Kullanılan belge ve muhatap kurum bakımından ayrıca bildirim yapılıp yapılmadığını kontrol edin.

8. Azilden önce vekilin yaptığı tapu işlemleri kendiliğinden geçersiz olur mu?

Hayır. Azil geçmişe dönük otomatik iptal değildir; ileriye dönük sonuç doğurur. Önceden tamamlanan bir işlemle ilgili ayrı bir hukuka aykırılık iddianız varsa o işlemin tarihi, vekilin o tarihteki yetkisi ve işlem belgeleri ayrıca incelenmelidir. Sırf sonradan azil yapılmış olması, önceki işlemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

9. Fikrimi değiştirirsem aynı kişiye yeniden yetki verebilir miyim?

Evet, fakat azil işlemini geri alma yoluyla eski vekâleti canlandırmak yerine yeni bir vekâletname düzenlenmesi gerekir. TKGM genelgesi bu ayrımı açıkça belirtiyor. Yeni belgenin kapsamını, özellikle satma, bedeli alma veya başkasına yetki devretme gibi yetkileri, imzalamadan önce ayrı ayrı okuyun.

Resmî kaynaklar

İlgili okumalar